Πολλοί είναι εκείνοι που λόγω χρεών αρνούνται τις κληρονομιές που τους έρχονται.

Το μέγεθος του κινήματος «δεν κληρονομώ» από πολίτες που καταθέτουν αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς προκειμένου να αποφύγουν τους φόρους που φέρνει η αποδοχή αποτυπώνουν τα στοιχεία που δείχνουν ότι από το 2013 έως το 2018 η αύξηση στον αριθμό των αιτήσεων φτάνει το 413%!

Συγκεκριμένα ενώ το 2013 κατατέθηκαν περίπου 30.000 αιτήσείς, το 2018 κατατέθηκαν, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται η Καθημερινή, 150.000 παρόμοιες αιτήσεις.

Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος σημαντικά και σε σχέση με το 2017 όταν είχαν κατατεθεί περί τις 130.000 αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς.

Τα στοιχεία για τις αιτήσεις αποποίησης κληρονομιάς την πενταετία 2013-2018 έχουν ως εξής:

– 29.199 αιτήσεις το 2013
– 41.388 αιτήσεις το 2014
– 45.628 αιτήσεις το 2015
– 54.422 αιτήσεις το 2016
– 130.000 αιτήσεις το 2017
– 150.000 αιτήσεις το 2018

Το γεγονός ότι το 2018 προέκυψε εκ νέου αύξηση των αποποιήσεων – κυρίως όσον αφορά ακίνητα – καταδεικνύει πιθανώς ότι τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά είναι περισσότερα από ό,τι εκτιμάται, με δεδομένο ότι πέρσι η αγορά ακινήτων κατέγραψε την καλύτερη χρονιά της τα τελευταία 10 χρόνια με πολλούς κληρονόμους να κρίνουν ότι είναι προτιμότερη η αποποίηση από την αποδοχή της κληρονομιάς και την πώληση.

H ραγδαία αύξηση στις αποποιήσεις κληρονομιών έχουν ως κύρια αιτία τις αλλαγές στον νόμο Κατσέλη, που μπορεί να μην συμπεριλήφθηκαν στο πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε πρόσφατα στη Βουλή, αλλά φαίνεται πως έχουν συμφωνηθεί μεταξύ της κυβέρνησης και της τρόϊκα. Πρόκειται για τους κληρονόμους ακινήτων, τα οποία συνδέονται με τα «κόκκινα» δάνεια και σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, θα υποχρεούνται να εξοφλούν τα δάνεια των θανόντων με την αρχική δόση και όχι με τη ρυθμισμένη, που πέτυχε ο εκλιπών συγγενής τους… Αυτό θα σημάνει περαιτέρω επιβάρυνση των κληρονόμων, οι περισσότεροι των οποίων θα δηλώσουν αδυναμία εξυπηρέτησης του «κόκκινου» δανείου και θα τους αναγκάσει να αποποιηθούν την κληρονομιά τους.

Ήδη οι περισσότεροι κληρονόμοι βαρύνονται με δικές τους οφειλές προς την εφορία, τόσο του ΕΝΦΙΑ, όσο και των φόρων κληρονομίας, αλλά και υποχρεώσεις προς τον ΕΦΚΑ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ειρηνοδικείου Βόλου, για παράδειγμα που είναι ενδεικτικό, κατά το 2017 σημειώθηκε αύξηση 50% των αποποιήσεων κληρονομιάς, αφού από 1.071 το 2016, πέρυσι αυτές έφθασαν τις 1588… Πριν την κρίση, δηλαδή τα έτη 2007-2008 οι αποποιήσεις κληρονομιών όλο το έτος δεν ξεπερνούσαν τις 50 στον Βόλο και γίνονταν μόνον για να περάσουν στα χέρια των εγγονών οι ακίνητες περιουσίες…

Σύμφωνα με σχετική έρευνα, τρεις στους τέσσερις Έλληνες εμφανίζονται απρόθυμοι να κάνουν αποδοχή της κληρονομίας.

Βάσει του νόμου, το αφορολόγητο ποσό την Α’ κατηγορία αυξήθηκε στον φόρο κληρονομίας από 95.000 στις 150.000 ευρώ, ενώ το υπολειπόμενο ποσό φορολογείται βάσει προοδευτικής κλίμακας, από 1% ως 10%. Ακόμη και εάν τα ακίνητα, που συνοδεύουν τις κληρονομιές, δεν είναι χρεωμένα, οι δικαιούχοι φέρεται να προκρίνουν τη λύση της αποποίησης, καθώς δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις ολοένα και αυξανόμενες υποχρεώσεις, που «γεννά» η υψηλή φορολογία ακινήτων στις μεγάλες κληρονομιές.

Οι κληρονόμοι κινητοποιούνται άμεσα πλέον, όταν δεν μπορούν να κάνουν αποδοχή των κληρονομιών και προχωρούν σε αποποιήσεις, όταν λαμβάνουν γνώση για οφειλές είτε από την Εφορία, είτε από ασφαλιστικό Ταμείο, είτε από Τράπεζα.

Το Δημόσιο ή το Ταμείο ή η Τράπεζα αναζητούν τους κληρονόμους, που δεν έκαναν αποποίηση και τους ενημερώνουν για τις οφειλές του εκλιπόντα, ενώ οι Τράπεζες φθάνουν στο σημείο να αναζητούν τον κληρονόμο μέχρι και στον τέταρτο βαθμό συγγένειας του εκλιπόντα, όπως στα παιδιά των ανεψιών…

Αντίθετα οι κληρονόμοι δεν αποποιούνται θετικές κληρονομιές, διότι δεν έχουν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομιάς ή τον ΕΝΦΙΑ, εκτός κι αν κληρονομούν πολύ μεγάλη ακίνητη περιουσία, πράγμα σπάνιο.

Η κατάθεση δήλωσης

Η κατάθεση της δήλωσης κοστίζει 5 ευρώ (μεγαρόσημο). Εφόσον είναι κάτοικοι Ελλάδας, έχουν προθεσμία τεσσάρων μηνών από την ημερομηνία θανάτου του κληρονομούμενου και ενός έτους, εάν είναι κάτοικοι εξωτερικού, οι δικαιούχοι, προκειμένου να καταθέσουν αίτηση αποποίησης κληρονομιάς και άρα να… μπλοκάρουν τυχόν διαδικασίες κατάσχεσης, τόσο των προσωπικών τους τραπεζικών λογαριασμών, όσο και της λοιπής κινητής και ακίνητης περιουσίας τους.

Οι εκπρόθεσμες δηλώσεις υπολογίζονται στο 20% του συνόλου.