Παρ’ όλο που παρόμοιες εκδηλώσεις συνήθως αποτελούν μαζικά πολιτιστικά προϊόντα, οι επιλογές εδώ φαίνεται να προέρχονται από μια συνείδηση που με πολλούς τρόπους αναζωογονεί την ιδέα του σινεμά ως ποιητικής τέχνης.

Οι Αμερικανοί, τιμώμενα πρόσωπα του φεστιβάλ, το επιβεβαίωσαν. Ο Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ, ο οποίος παρευρέθη στο Κάρλοβι Βάρι με την ευκαιρία αφιερώματος στον οργανισμό Austin Film Society, απευθύνθηκε στο κοινό λέγοντας ότι ο κινηματογραφικός πολιτισμός δημιουργείται από αυτούς που αγαπούν και καλλιεργούν την τέχνη ανεξάρτητα από το οικονομικό όφελος, αλλά και από φεστιβάλ σαν αυτό στη δυτική Τσεχία.

Εκφράζοντας απόλυτη απογοήτευση για την αμερικανική πολιτικοκοινωνική κατάσταση με τον λόγο του κατά την τελετή έναρξης, ο φετινός αποδέκτης του τιμητικού Crystal Globe, ο ηθοποιός-σκηνοθέτης Τιμ Ρόμπινς, υπογράμμισε τη σημασία του κινηματογράφου:

«Στον καιρό μας, οι ιστορίες που μας συγκλονίζουν, που αντιστέκονται στο κατεστημένο και αποδυναμώνουν την εξουσία, είναι αυτές που έχουμε πιο πολλή ανάγκη αλλά και οι δυσκολότερες να πραγματοποιηθούν. Γι’ αυτό και είναι ουσιαστικής σημασίας για τον πολιτισμό μας και τον ανθρωπισμό μας να υπάρχουν φεστιβάλ σαν του Κάρλοβι Βάρι. Μας παρέχεται η ευκαιρία να δούμε ταινίες που δεν έχουν ακόμα περάσει από το φίλτρο του κόσμου της Μάρβελ, της reality tv ή της πορνογραφίας που έχει θεωρηθεί κατάλληλη για τους «άξεστους προλετάριους”. Βρισκόμαστε σε ένα ιδιαίτερο μέρος όπου ακόμα αντικατοπτρίζεται ο αληθινός κόσμος που μας περιβάλλει».

Αλλά το μήνυμα του KVIFF δεν τελειώνει με αυτά τα συμβολικής σημασίας λόγια.

Το φεστιβάλ τίμησε τη μνήμη του αγαπημένου σκηνοθέτη Μίλος Φόρμαν και άνοιξε με την προβολή της τσεχικής ταινίας του «Oι έρωτες μιας ξανθιάς», του 1965.

Η ταινία μοιάζει παράξενα επίκαιρη επικεντρώνοντας την προσοχή στην ηρωίδα, η οποία στην αρχή φαίνεται να ελέγχει τα πράγματα. Καθώς εξελίσσεται όμως η ιστορία η διαμετρική αντίθεση μεταξύ των επιθυμιών της γυναίκας και των «μνηστήρων» γίνεται λυπηρά ξεκάθαρη.

Η ταινία διαθέτει χιουμοριστικό τόνο, αλλά τελειώνει με την προσγειωτική συνειδητοποίηση της θηλυκής ανασφάλειας απέναντι στην κυριαρχία του ανδρικού φύλου.

Πέρα από τη γενναία πολιτική στάση του φεστιβάλ μέσα από την οποία συνδέεται ο κόσμος του σινεμά με τη σύγχρονη κοινωνία, το KVIFF συνεχίζει να μας θυμίζει ότι δεν είναι ανάγκη η τέχνη να ακολουθεί αυστηρά τους κανόνες της αφήγησης και ότι υπάρχει πάντα η ελευθερία της ποιητικής έκφρασης.

Και αυτό μας το θυμίζει όχι μόνο με τις επιλογές στο πρόγραμμά του αλλά και τις προσεγμένες ρετροσπεκτίβες εθνικών και διεθνών κινηματογραφικών θησαυρών.

Δεν είναι τυχαίο ότι μια από τις πρώτες ταινίες που προβλήθηκαν στην κεντρική αίθουσα του φεστιβάλ ήταν η ταινία «Diamonds of the night» (1964) του Τσέχου σκηνοθέτη Jan Nemec, η οποία αφηγείται την ιστορία δύο αγοριών που δραπετεύουν από το τρένο που τους οδηγεί σε ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Η διατήρηση και ψηφιακή μεταφορά του πειραματικού, μαυρόασπρου έργου πραγματοποιήθηκε από το Εθνικό Κινηματογραφικό Αρχείο (National Film Archive) στην Πράγα.

Εκπρόσωποι του Οργανισμού μίλησαν για τις δυσκολίες της ψηφιακής μεταφοράς της ταινίας, την οποία όμως θεώρησαν σημαντική όχι μόνο εξαιτίας της ιστορικής σημασίας της ή της επιρροής που άσκησε σε μια ολόκληρη γενιά κινηματογραφιστών, αλλά και για τη δυνητική της επιρροή σε τωρινούς και μελλοντικούς δημιουργούς.

Είναι φυσικό το γεγονός ότι τα προγράμματα του Κάρλοβι Βάρι δίνουν έμφαση σε δημιουργίες με προέλευση από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη αλλά και τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης.

Μια αίσθηση χαμού και απελπισίας, με το θέμα της προσφυγικής κρίσης να λειτουργεί σαν το βασικό υπόβαθρο. Road trips που δεν οδηγούν πουθενά, ψυχικές ασθένειες λόγω της φρίκης του πολέμου, διαλυμένες οικογένειες ή όνειρα, χαμένα έθνη, προσωπικό κομφούζιο και αναποφασιστικότητα αποτελούν τον κοινό παρονομαστή των διαγωνιστικών τμημάτων.

Μία από τις ταινίες που ξεχώρισε για μένα, η οποία περιλάμβανε όλα τα παραπάνω στοιχεία εξισορροπώντας τα όμως με μια επιπλέον χιουμοριστική αίσθηση του παραλόγου σε συνδυασμό με καταπληκτικές εικόνες, ήταν η «Volcano» του Ουκρανού σκηνοθέτη Roman Bondarchuk.

Χαμένος στις στέπες της Ουκρανίας, ο Λούκας —ένας φιλόδοξος νέος— περιφέρεται ανάμεσα σε σουρεαλιστικά τοπία και καταστάσεις που πότε φαίνεται πως απειλούν τη ζωή του και πότε πως κρύβουν το κλειδί της ευτυχίας.

Αντιμέτωπος με τον μεγαλύτερο του Βόβα, ο οποίος ζει ανιχνεύοντας και πουλώντας σκουριασμένα κομμάτια πολεμικών μηχανών, ο Λούκας συνειδητοποιεί την αστική του ατολμία. Ωστόσο μια τρυφερή φιλία ανάμεσα στους δύο άνδρες αρχίζει να σχηματίζεται προσφέροντας μια αναλαμπή ελπίδας μέσα από τα σκουπίδια της εγκαταλειμμένης χώρας.

Η Ελλάδα και η Κύπρος εκπροσωπήθηκαν αντίστοιχα από τις ταινίες «Οίκτος» του Μπάμπη Μακρίδη και «Παύση» της Τώνιας Μισιαλή.

Ο Ρόμπερτ Πάτινσον με το τιμητικό του βραβείοΟ Ρόμπερτ Πάτινσον με το τιμητικό του βραβείο | 

Το φεστιβάλ προωθεί περαιτέρω τη δημιουργικότητα ενώνοντας δυνάμεις με το γνωστό τσεχικό πρόγραμμα ανάπτυξης σεναρίου «Midpoint», με πρότζεκτ από τις ίδιες γεωγραφικές περιοχές. Φέτος εκπροσωπήθηκαν οι Ρουμανία, Ελλάδα (με το «Μπραζίλ» της Θέλγιας Πετράκη και του Κώστα Ταγκάκη), Αζερμπαϊτζάν, Ουγγαρία, Ουκρανία, Πολωνία, Σερβία, Μαυροβούνιο και η Τσεχία.

Τα πρότζεκτ υποβάλλονται σε τέσσερα στάδια επεξεργασίας σεναρίου, εκπαιδευτικών εργαστηρίων και παρουσίασης σε φόρουμ παραγωγής, τα οποία λαμβάνουν χώρα κατά τη διάρκεια ενός χρόνου.

Μετά τις παρουσιάσεις των σεναρίων, ακολουθούν οι παρουσιάσεις των ανολοκλήρωτων έργων, τα οποία διαγωνίζονται για το ποσό των 100.000 δολαρίων με προορισμό την κάλυψη εξόδων ολοκλήρωσης.

Η πεντακάθαρη λουτρόπολη του Κάρλοβι Βάρι γεμίζει ζωή και χαρά τις μέρες του φεστιβάλ. Οι νεαροί Τσέχοι, όμορφοι σαν την πόλη τους, περνάνε τα πλακοστρωμένα δρομάκια, τα ανθοστόλιστα πάρκα και τις γέφυρες, πηγαίνοντας από τη μια αίθουσα στην άλλη, περιμένοντας υπομονετικά για τις προβολές, στο μεταξύ απολαμβάνοντας τον γλυκό καλοκαιρινό ήλιο της χώρας τους.

Συμμετέχουν στο φεστιβάλ όχι μόνο με την παρουσία τους ή τον εθελοντισμό, αλλά και καταθέτοντας την ψήφο τους για το βραβείο του κοινού.

Τα βραβεία

Ράντου Ζούντε, Βραβείο καλύτερης ταινίαςΡάντου Ζούντε, Βραβείο καλύτερης ταινίας | 

◢ Την Κρυστάλλινη Σφαίρα (βραβείο καλύτερης ταινίας) και 25 χιλιάδες δολάρια κέρδισε η σατιρική κωμωδία του γνωστού Ρουμάνου σκηνοθέτη Ράντου Ζούντε «I Do Not Care If We Go Down in History as Barbarians» («Δεν με ενδιαφέρει αν η Ιστορία μάς καταγράψει ως βαρβάρους»), που αναφέρεται στη συμμετοχή των Ρουμάνων στο Ολοκαύτωμα. Η ταινία πήρε ακόμα το βραβείο του δικτύου Europa Cinemas.

◢ Ειδικό βραβείο της Επιτροπής, αλλά και βραβείο FIPRESCI στο «Sueno Florianopolis» της Αργεντινής Ανα Κατζ.

◢ Βραβείο σκηνοθεσίας κέρδισε ο Τσέχος Olmo Omerzu για την ταινία «Winter Flies».

◢ Βραβείο ντοκιμαντέρ στο «Putin’s Witnesses» του Βιτάλι Μάνσκι, μια ματιά εκ των έσω στην άνοδο του Πούτιν στην εξουσία, και Ειδικό βραβείο της Επιτροπής στο «Walden» του Ντάνιελ Τσίμερμαν.

Μπάρι Λέβινσον, Βραβείο Κοινού και Βραβείο συνεισφοράς στον Παγκόσμιο κινηματογράφοΜπάρι Λέβινσον, Βραβείο Κοινού και Βραβείο συνεισφοράς στον Παγκόσμιο κινηματογράφο | 

◢ Βραβείο κοινού στο «Rain Man» του Μπάρι Λέβινσον.

◢ Οικουμενικό βραβείο στο «Redemption» των Joseph Madmony και Boaz Yacov (Ισραήλ) για έναν ορθόδοξο Εβραίο που προσπαθεί να συμβιβάσει τη θρησκεία του με την ανάγκη του να παίζει ροκ εν ρολ. Ο πρωταγωνιστής της, Μοσέ Φολκενφλίκ, κέρδισε το βραβείο ανδρικής ερμηνείας.

efsyn

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *