Facebooktwitterlinkedinmail

Το 2022 ήταν μία χρονιά που άλλαξε την φυσιογνωμία του διεθνούς συστήματος. Ο κόσμος για τα επόμενα τουλάχιστον χρόνια δεν θα είναι ο ίδιος. Η ειδική στρατιωτική επιχείρηση των ρωσικών στρατευμάτων στην Ουκρανία διέλυσε την μεταψυχροπολεμική προσδοκία δημιουργίας  μίας Ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας που θα οδηγούσε σε μία ανανέωση   της pax Europaea, μίας  περιόδου σχετικής ειρήνης που γνώρισε η Ευρώπη αμέσως μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Γράφει ο

ΓΙΩΡΓΟΣ ΒΕΝΕΤΗΣ

Ο Κόσμος έγινε  γεωπολιτικά και γεωοικονομικά διαφορετικός. Ο πόλεμος της Ουκρανίας έφερε ακόμη πιο κοντά τη Ρωσία με τη Κίνα εμπεδώνοντας  την πολυπολική τάξη πραγμάτων. Συνυπολογίζοντας  και τη στενή σχέση Ρωσίας- Ιράν, δημιουργούνται υπό όρους, προϋποθέσεις  κυριαρχίας των δύο υπερδυνάμεων  στην Ευρασία. Να υπενθυμίσουμε την αναφορά του Νίκολας Σπίκμαν, ότι «Όποιος ελέγχει την Περίμετρο κυριαρχεί στην Ευρασία. Όποιος ελέγχει την Ευρασία ελέγχει τις τύχες του κόσμου». Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανησυχούν για την ευθυγράμμιση της Κίνας με τη Ρωσία,   αλλά τα ενδεχομένως και πρόσκαιρα οφέλη  που προσπορίζονται από τον πόλεμο φαίνεται δεν επιτρέπουν στην ηγεσία τους  να διαβλέψουν  σε βάθος, τον μεγάλο κίνδυνο που προδιαγράφεται για τα γεωπολιτικά και γεωοικονομικά τους συμφέροντα. Η κυριαρχία του δολαρίου τίθεται σε κίνδυνο, οι κυρώσεις έχουν εξωθήσει τους BRICS, αλλά και άλλες μεσαίες χώρες του Τρίτου Κόσμου στην επιδίωξη  αποδολαροποίησης των διεθνών συναλλαγών τους. Να επισημανθεί επί πλέον, ότι ως συνέπεια του πολέμου,  είναι φανερό ότι διαμορφώνεται  ένα διεθνές σύστημα πολλών ταχυτήτων  με τις μεγαλομεσαίες δυνάμεις να αναζητούν την αποτύπωση του  ρόλου τους  στις νέες περιφερειακές ισορροπίες.

Επί πλέον το 2022 ήταν μία χρονιά που η χώρα μας μέσα στα πλαίσια της προσωπικής εξωτερικής πολιτικής του πρωθυπουργού,  βρίσκεται κατά δήλωσή του στο Bloomberg, σε πόλεμο με τη Ρωσία! Συνεπικουρείται  μάλιστα από τη  Ντόρα Μπακογιάννη που με δήλωσή της  στο αμερικανικό μέσο, δήλωσε ότι «είμαστε σε μια χώρα που έχει συγκεκριμένη απειλή εξ ανατολών, σε μια χώρα που είναι σε πόλεμο με την Ρωσία»! Προφανώς η κήρυξη πολέμου δεν μπορεί να είναι οικογενειακή υπόθεση…Κάθε δήλωση πρέπει να κοστολογείται, όσον αφορά τις επιπτώσεις στις διεθνείς σχέσεις της χώρας. Τα σχόλια προκάλεσαν την αντίδραση της Ρωσικής πρεσβείας, η οποία σε ανακοίνωσή της απάντησε ότι «η Ρωσία δεν έχει κηρύξει τον πόλεμο στην Ελλάδα».

Σε αντίθεση ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πραγματοποίησε τηλεφωνικές συνομιλίες με τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν και τον πρόεδρο της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του Τούρκου προέδρου Ιμπραχίμ Καλίν. Αυτή η ανακοίνωση αποκαλύπτει το πώς ασκείται η διπλωματία  και το ποια  χώρα που βρίσκεται στη σωστή πλευρά της Ιστορίας.

Ουκρανία και δεύτερος πολεμικός γύρος

Πρόσφατα, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, εξέδωσε μια δήλωση την οποία ορισμένες πηγές μέσων ενημέρωσης περιγράφουν ως «τελεσίγραφο»…
«Οι προτάσεις μας για αποστρατιωτικοποίηση και αποναζιστικοποίηση των εδαφών που ελέγχονται από το καθεστώς του Κιέβου, εξάλειψη των απειλών για την ασφάλεια της Ρωσίας που προέρχονται από εκεί, συμπεριλαμβανομένων των νέων εδαφών μας, είναι πολύ γνωστές στον εχθρό», ανέφερε ο Σεργκέι Λαβρόφ.
«Το θέμα είναι απλό: Εκπληρώστε τις προτάσεις μας για το καλό σας. Διαφορετικά, το θέμα θα διευθετηθεί από τον ρωσικό στρατό». Άλλοι Ρώσοι αξιωματούχοι εξέδωσαν επίσης αινιγματικές δηλώσεις τις τελευταίες ημέρες. Προσπαθούν να δώσουν στη διπλωματία μια τελευταία ευκαιρία πριν οδηγήσουν αυτόν τον πόλεμο σε ένα σημείο χωρίς επιστροφή; Διότι αν οι Ρώσοι εξαπολύσουν μία μεγάλη επίθεση την άνοιξη όπως υποστηρίζουν ορισμένοι αναλυτές, τότε αυτή η κλιμάκωση είναι άγνωστο πως θα απαντηθεί από τη Δύση. Σε κάθε περίπτωση ο πόλεμος στη Ουκρανία θα συνεχισθεί και το 2023 η επίτευξη ειρηνευτικής συμφωνίας δεν έχει ρεαλιστικές πιθανότητες, αυτό  που φαίνεται πιθανότερο είναι η κήρυξη εκεχειρίας όταν οι εμπλεκόμενοι  συμβιβαστούν με αυτό το ενδεχόμενο.

Πιθανές εστίες πολέμου

Εκτός από την Ουκρανική κρίση υπάρχουν αρκετές έκρυθμες εστίες στον υπόλοιπο κόσμο,  που θα μπορούσαν  να οδηγήσουν σε ανάφλεξη.

Θα είναι το Κοσσυφοπέδιο;

Τα πράγματα δεν ήταν ποτέ τόσο τεταμένα μεταξύ Σερβίας και Κοσσυφοπεδίου από τότε που ο Μπιλ Κλίντον ήταν πρόεδρος. Καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία πλησιάζει στη συμπλήρωση ενός έτους, ένα άλλο ευρωπαϊκό σημείο ανάφλεξης κινδυνεύει να αναζωπυρώσει έναν δεύτερο πόλεμο στην Ευρώπη. Το Κοσσυφοπέδιο βρέθηκε στο επίκεντρο του τελευταίου πολέμου στην Ευρώπη στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και οι εντάσεις εκεί δεν έχουν ποτέ εκτονωθεί πλήρως.
Ο Πρόεδρος της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς έθεσε τον στρατό του στο «υψηλότερο επίπεδο πολεμικής ετοιμότητας» για να προστατεύσει τις σερβικές περιοχές στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο, που όπως λέει απειλούνται από την τοπική κυβέρνηση.
Ο Βούτσιτς υποστηρίζει ότι ο στρατός του «θα λάβει όλα τα μέτρα για να προστατεύσει τον λαό μας και να διατηρήσει τη Σερβία εδαφικά κυρίαρχη». Σε κάθε περίπτωση οι μεγάλες δυνάμεις της δυτικής Ευρώπης επιθυμούν να αποφύγουν έναν δεύτερο πόλεμο στην αυλή τους.

Θα είναι η Κορεατική Χερσόνησος;

Μόλις πριν από λίγα χρόνια, τα πράγματα πήγαιναν πολύ καλύτερα με τη Βόρεια Κορέα. Οι Βορειοκορεάτες όμως γίνονται όλο και πιο επιθετικοί, βορειοκορεατικά drones παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Νότιας Κορέας για πρώτη φορά μετά από πέντε χρόνια, ένα drone μάλιστα έφθασε σχεδόν μέχρι τη Σεούλ σε μια νέα κλιμάκωση της έντασης. Φαίνεται ότι οι Βορειοκορεάτες προσπαθούν να διερευνήσουν την άμυνα της Νότιας Κορέας. Σε απάντηση, ο στρατός της Νότιας Κορέας έστειλε πτητικά μέσα «παρακολούθησης» στη Βόρεια Κορέα,  εκτόξευσε προειδοποιητικές βολές, απογείωσε μαχητικά αεροσκάφη που προσέγγισαν τα σύνορα με τη Βόρεια Κορέα. Εάν οι προκλήσεις από το βορρά  συνεχιστούν, η Νότια Κορέα υπόσχεται να «ανταποκριθεί πλήρως και αποφασιστικά»…
Οι εντάσεις κατά μήκος των στρατιωτικοποιημένων συνόρων έχουν ήδη αυξηθεί λόγω της εκτόξευσης από την Πιονγκγιάνγκ βαλλιστικών και άλλων πυραύλων, συμπεριλαμβανομένου ενός ζεύγους που εκτοξεύτηκε την περασμένη εβδομάδα προς την Ιαπωνία. Οι εν λόγω εκτοξεύσεις ήταν οι τελευταίες σε έναν άνευ προηγουμένου αριθμό δοκιμών πυραύλων που πραγματοποίησε η Βόρεια Κορέα το 2022, καθώς η Πιονγκγιάνγκ συνεχίζει την ανάπτυξη όπλων, εν μέσω εικασιών ότι θα μπορούσε να δοκιμάσει ένα πυρηνικό όπλο για έβδομη φορά. Η Βόρεια Κορέα θεωρείται, ότι θα εξετάσει σοβαρά μια εισβολή στη Νότια Κορέα, αν και όταν η Κίνα εισβάλει στην Ταϊβάν.

Θα είναι η Κίνα;

Πριν από χρόνια, πολύ λίγοι πολλοί αναλυτές θεωρούσαν πιθανή μία σύρραξη ανάμεσα στις  ΗΠΑ και στην  Κίνα.  Αλλά τώρα «το ζήτημα της Ταϊβάν» έχει αλλάξει τα πάντα. Η Κινεζική αεροπορία σε μία επίδειξη δύναμης  πραγματοποίησε 70 πτήσεις προς την Ταϊβάν σε μόνο ένα 24ωρο, εκφράζοντας  την οργή του Πεκίνου για την εξοπλιστική ενίσχυση των ΗΠΑ στην Ταιπέι. Η στρατιωτική παρενόχληση της Κίνας κατά της αυτοδιοικούμενης Ταϊβάν, την οποία θεωρεί δικό της έδαφος, έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια και ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός στέλνει αεροπλάνα ή πλοία προς το νησί σχεδόν σε καθημερινή βάση. Στην περίπτωση που η Κίνα τελικά εισβάλει στην Ταϊβάν, οι ΗΠΑ και η Κίνα θα βρεθούν αμέσως σε κατάσταση πολέμου. Και μόλις συμβεί αυτό, μία παράπλευρη συνέπεια θα είναι, η ροή αγαθών από την Κίνα να τερματιστεί αμέσως, κλονίζοντας την παγκόσμια οικονομία.

Θα είναι το Ιράν;

Επί χρόνια, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεσμευόταν ότι ποτέ μα ποτέ δεν θα επέτρεπε στους Ιρανούς να κατασκευάσουν τα δικά τους πυρηνικά όπλα. Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας ισχυρίζεται ότι οι Ιρανοί βρίσκονται τώρα «ένα τεχνικό βήμα» από τον εμπλουτισμό ουρανίου οπλικής ποιότητας. Το Ιράν ήδη εμπλουτίζει ουράνιο στο 60%, με το 90%, να είναι το απαιτούμενο επίπεδο εμπλουτισμού για παραγωγή πυρηνικών όπλων. Η επιτευχθείσα  πρόοδος θα μπορούσε να αναγκάσει το Ισραήλ να εξετάσει ένα στρατιωτικό χτύπημα, το οποίο θα είχε τις δικές του συνέπειες για την περιφερειακή σταθερότητα, δεδομένων των πληρεξουσίων και των δικτύων του Ιράν στον Κόλπο, τον Λίβανο, την Υεμένη, το Ιράκ, τη Δυτική Όχθη, τη Γάζα και αλλού. Το θέμα που τίθεται στον Νετανιάχου είναι είτε αναλαμβάνει στρατιωτική δράση, είτε ζει με ένα ενδεχομένως πυρηνικό Ιράν. Φυσικά, εάν το Ισραήλ εξαπολύσει επίθεση στο Ιράν, οι Ιρανοί έχουν τη δυνατότητα ισχυρών αντιμέτρων. Στο παρελθόν  απείλησαν να ισοπεδώσουν το Τελ Αβίβ αν το Ισραήλ αποφασίσει να επιτεθεί…Άν ξεκινήσει αυτός ο πόλεμος, θα είναι απίστευτα καταστροφικός